Conform de wetgeving bescherming van persoonsgegevens bieden wij jou ons Privacy & Cookie beleid aan. Dit beleid geldt voor alle services die wij als bedrijf verlenen.

OK

Onze kerk

Terug in de tijd

Het “Tsjerke oan it Dok” is de locatie van onze kerk. Het gebouw, in het middelpunt van Lemmer, heeft een rijke geschiedenis die helemaal teruggaat naar de 13e eeuw. Ons kerkgebouw is namelijk de vierde kerk, die hier gebouwd is. Lees hier het verhaal van de geschiedenis van het “Tsjerke oan it Dok”.

 

Herrezen uit haar as

In 1413 wordt het dorp en de kerk, die waarschijnlijk van hout was, door de troepen van de bisschop van Utrecht in brand gestoken en verwoest. In 1516 is Lemmer het mikpunt van Hollandse troepen. Opnieuw worden dorp en kerk door brand geteisterd. De kerk blijft dan wel staan, maar rond 1540 wordt de kerk weer door brand getroffen. Een deel van de kerkelijke goederen moet worden verkocht om de kerk weer op te bouwen. Deze kerk heeft tot 1715 dienst gedaan en is toen wegens bouwvalligheid afgebroken.

De eerste steen

15 mei 1716 wordt de eerste steen gelegd van onze kerk, door Nanne Aenes houtkoper. Een kerk met een toren. De kerk is gebouwd als een éénbeukig schip, met aan drie zijden een ingang. Aan weerzijden van de toren boven de ingangen aan de noord- en zuidzijde zijn gedenkstenen aangebracht. De kerk wordt in 1759 vergroot met een aangebouwde dwarsbeuk aan de noordzijde. Later, in 1870, wordt tegen de zuidzijde de consistorie gebouwd.

Gestolen tijd

De klok uit de afgebroken kerk, daterend van 1598, wordt in de nieuwe toren geplaatst

Helaas is hij er in 1943 door de Duitse bezettingsmacht uitgehaald. In 1949 komt er een nieuwe klok waarop een toepasselijk rijmpje geschreven staat:

“In dief stiel de klok út é alde toer,

 Yn har plak sil ik liede,

 doarp, mar en greiden oer

-vertaling-

“Een dief stal de klok uit de oude toren,

In haar plaats zal ik luiden,

Over dorp, meer en weiden.”

Uren wachten

Het uurwerk uit 1654, wordt ook opnieuw geplaatst. Bij de restauratie in 1983 is dit uurwerk vervangen door een elektrisch uurwerk met een automatisch spelend carillon dat bestaat uit achttien klokken. Het oude uurwerk is toen naar het gemeentehuis in Lemmer gegaan. Bij de gemeentelijke fusie is het uurwerk weer in de kerk teruggekomen.

Het uurwerk is helemaal gerestaureerd en staat nu in het voorportaal van de kerk.

In 1798, in de tijd van Napoleon komt de toren in bezit van de burgerlijke gemeente. Het dient dan als een mooie uitkijkpost: je kunt de vijanden goed zien aankomen. En voor de schepen op de Zuiderzee is de toren een baken.

Preekstoel met een gevarieerd thema

De preekstoel in barokke trant is ook een bezienswaardigheid. Dit pronkstuk is in de jaren 1743 tot 1745 gemaakt door Gerben Jelles Nauta. Er is in Friesland geen preekstoel waarop zoveel thema’s in de versiering zijn verwerkt: je ziet o.a. de vier evangelisten, vier Bijbelverhalen en zes vrouwenfiguren met elk een symbolisch voorwerp in de hand. Het is de moeite waard dit eens van dichtbij te bekijken. Het voorpaneel vertelt het hele evangelie!

Het bijbehorende doophek met gesneden vaasbalusters, is ook door Nauta gemaakt.

Achter het doophek werden de kinderen gedoopt. Aan de preekstoel zit nog een houder met een zilveren doopschaal.

Vaste grond onder de voeten

De restauratie heeft ook de oude kerkvloer weer aan het licht gebracht. Deze bestaat uit ruim veertig grafzerken, plavuizen en de zogenaamde Bentheimer tegels. Vooraanstaande Lemster families liggen hier begraven. Rijke families konden een graf kopen binnen de muren van de kerk. Niet altijd werd het begraven zorgvuldig gedaan en ging het na verloop van tijd stinken in de kerk. Vandaar de uitdrukking: “Een rijke stinkerd”.

In 1825 mag er niet meer in de kerk begraven worden. Er waren toen al wel graven verkocht, maar daar is nooit iemand in gelegd. Daarom zijn er stenen waar geen tekst op staat.

Klinkt als muziek

Het orgel is in 1842 gebouwd door Dirk Sjoerds Ypma. Nog geen twintig jaar later moest er al uitgebreide herstel werkzaamheden worden uitgevoerd. Voordat het orgel kwam had men voorzangers in de kerk.

Na ruim driehonderd jaar is deze kerk nog altijd een ontmoetingsplaats, waar wordt gezongen, gebeden, gedoopt, avondmaal gevierd en uit de bijbel gelezen.

 

De foto’s en video’s op deze webpagina zijn te danken aan Stichting Oud Lemmer. Het beeldmateriaal komen uit het archief van de stichting en de rechten zijn van de stichting.